Krapte arbeidsmarkt: waar zijn alle werkzoekenden gebleven?

Volgens het CBS waren er in het tweede kwartaal van 2022, 143 openstaande vacatures voor 100 werkzoekenden. Dit betekent dat er op de 143 vacatures, voor 43 vacatures geen personeel te krijgen is.

Eind juni stonden er volgens het CBS maar liefst 467.000 vacatures open. Een recordstand, want nog nooit was het aantal openstaande vacatures zo hoog.

Maar hoe is deze situatie ontstaan?
Het is een samenspel van meerdere factoren. De belangrijkste factoren hebben we voor je opgesomd.

Eén van de grootste oorzaken van de krapte op de arbeidsmarkt is de vergrijzing. We worden gemiddeld gezien steeds ouder en het aantal kinderen dat geboren wordt neemt af. Waar gezinnen rond het jaar 1900 gemiddeld vier kinderen kregen, ligt dat cijfer nu op gemiddeld 1,7 per gezin. Bovendien is de gemiddelde leeftijd waarop we kinderen krijgen fors gestegen.

Daarentegen is de babyboomgeneratie bijna allemaal met pensioen. Tussen 1945 en 1960 is er een enorme geboortegolf geweest. En die hele grote groep verdwijnt nu massaal uit de arbeidsmarkt en gaat met pensioen. Met als gevolg dat er minder werkenden beschikbaar zijn.

Niet alleen is de druk heel hoog geworden op de arbeidsmarkt door het uittreden van de babyboomers, ook gaat een berg aan ervaring verloren.

Ook de coronacrisis heeft een duit in het zakje gedaan.

Verschuiving van de markt

Veel werknemers zijn noodgedwongen ontslagen en gaan werken op plekken waar op dat moment het hardst mensen nodig waren. Denk aan bezorgers, maar ook studenten die normaal een baantje in de horeca zouden hebben, die aan de slag zijn gegaan bij de GGD. En die functies betaalden ook nog eens veel beter dan die groep gewend was in de horeca.

Ook hebben veel werkzoekenden in die tijd gekozen zich om te laten scholen en dus een ander pad te bewandelen. Nu de coronacrisis achter ons ligt, gaan deze mensen niet meer terug naar hun oude baan. Daardoor zijn er veel sectoren die het zwaar hebben gehad in de coronacrisis, juist de sectoren waar het personeelstekort nu heel groot is.

Ziekteverzuim

Waar corona ook voor heeft gezorgd is een hoger ziekteverzuim. Onderzoek van het Radboud UMC laat zien dat één op de acht Nederlanders langdurig klachten houdt na een coronabesmetting. Er zijn nog steeds duizenden mensen langdurig ziek. Een deel van die groep is inmiddels meer dan twee jaar ziek en ontslagen. Deze uitstroom geeft lucht bij ondernemers om vervangend personeel aan te nemen. Maar doordat de groep werkzoekenden steeds dunner is geworden, blijkt dat lastig.

Overheidssteun

Tot slot heeft de overheidssteun er in de coronacrisis voor gezorgd dat veel bedrijven die failliet zouden gaan, toch overeind zijn gebleven. Werknemers die anders op zoek moesten gaan naar wat anders zijn blijven zitten. En zijn daardoor niet beschikbaar gekomen als werkzoekende.

Nederland blinkt uit in het percentage parttimers. Vooral als je kijkt naar de landen om ons heen is het verschil heel groot. Ook de verhouding tussen deeltijdwerkers en voltijdwerkers verandert snel. Bijna 50% van alle werkenden in Nederland is parttimer en werkt minder dan 35 uur per week. Parttime werken is enorm populair. Met name vrouwen werken parttime: 73% van de vrouwen werkt parttime, tegen 23% van de mannen. Nog steeds is de norm dat de vrouw de spil is van het huishouden en het grootste deel van de zorg voor de kinderen op zich neemt.
Doordat steeds meer mensen parttime gaan werken, neemt het aantal beschikbare arbeidsuren van de werkende bevolking steeds verder af.

De nood voor het vinden van personeel is hoog. Nu je een beeld hebt van waar de werkzoekenden zijn gebleven, kun je ook die groepen aanspreken.

• Verleid parttimers binnen het bedrijf om meer te gaan werken en trek nieuwe parttimers aan, door bijvoorbeeld flexibiliteit te bieden, functies te creëren waarbij medewerkers alleen tijdens schooltijden werken of bijvoorbeeld de rekening van de kinderopvang te betalen.
• Zorg voor goede arbeidsvoorwaarden, zoals een goed salaris. Maar denk ook aan goede secundaire arbeidsvoorwaarden, zoals opleidingsmogelijkheden en pensioenopbouw. Zo verleid je ook de ‘coronaswitchers’ om weer terug te komen.
• Verleid de babyboomers om nog wat langer te blijven plakken. Of werf juist in deze groep. Denk aan aangepaste werktijden, maar ook het aanbieden van een coachingsfunctie waarbij de babyboomer deels werkt en deels zijn kennis overdraagt aan de jongere generatie is een optie.

Ben jij een werkgever in de procestechniek? Dan helpen wij je graag met werven of met creatieve oplossingen om vacatures te vervullen.

Voor jou als werknemer is de krapte dubbel. Enerzijds ligt er door het tekort een hoge druk op de werkenden. Bedrijven proberen natuurlijk zoveel mogelijk door te blijven draaien, waardoor de werkdruk alsmaar oploopt. En de effecten daarvan merken we allemaal: er zijn heel wat stakingen in het nieuws van werknemers die een lagere werkdruk en meer salaris willen.

Anderzijds biedt de situatie ook kansen om te veranderen van baan, meer te verdienen of een baan te vinden die beter aansluit bij jouw wensen. Als jij een hele leuke baan vindt die voldoet aan jouw wensen en goed betaalt, zou jij er dan voor open staan iets meer te gaan werken?

In de procestechniek is er een groot aanbod aan mooie vacatures. Sta jij ervoor open om je te laten omscholen of ben jij op zoek naar een mooie baan in de procestechniek? Bekijk onze openstaande vacatures en solliciteer op een baan die bij jou past. Of neem contact met ons op, dan zorgen wij ervoor dat jij die toffe baan vindt waarvoor jij graag een extra steentje wilt bijdragen in deze arbeidsmarktkrapte.