Blog
Geplaatst op 31 aug 2023
Over de procesindustrie
De procesindustrie, ook wel procestechniek of maakindustrie genoemd, wat is dat nou eigenlijk? En wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de procesindustrie? Lees verder, we leggen je in een notendop uit wat de procesindustrie inhoudt
Wat is procesindustrie?
De procesindustrie is de industrie waarbij producten op grote schaal worden gemaakt. Grondstoffen worden in de procesindustrie bewerkt en gebruikt om goederen te maken. De procesindustrie wordt daarom ook wel de maakindustrie of de procestechniek genoemd.
Verschil procesindustrie, maakindustrie en procestechniek
Er zijn drie verschillende benamingen in omloop voor dezelfde industrie. Toch zitten er kleine verschillen in de betekenis ervan.
De maakindustrie verwijst naar het maken van producten. Het handmatig maken van producten, waarbij het werk niet volledig is geautomatiseerd, kan ook maakindustrie genoemd worden.
In de termen ‘procestechniek’ en ‘procesindustrie’ zit het woord ‘proces’ verwerkt. Die verwijst naar de keten. Een product wordt vaak gemaakt in verschillende stappen, een proces. Werk je in de procesindustrie, dan heb je vaak de verantwoordelijkheid over een deel van de productie. Daarom noemen ze het ook wel ‘werken aan de lijn’, als je werkzaamheden uitvoert in het proces.
De term procestechniek bevat daarnaast het woordje ‘techniek’. Werken met techniek is wat je in feite ook doet. Processen zijn zoveel mogelijk geautomatiseerd, waardoor het werken technischer van aard is geworden. De procestechniek verwijst dus naar grootschalige productie met behulp van machines.
De achtergrond van de procesindustrie
De procesindustrie is ontstaan tijdens de eerste industriële revolutie. De uitvinding van onder andere de stoommachine, maakte het ontwikkelen van machines mogelijk. Het prille begin van de procesindustrie en het ontstaan van industrieën. Eind 19e eeuw kwam de industrialisatie in een stroomversnelling door nieuwe technologieën, zoals elektriciteit, de verbrandingsmotor en nieuwe materialen. Door de derde industriële revolutie, de periode na de eerste wereldoorlog, veranderde onze manier van communiceren en werken. Digitale communicatiemiddelen en computers ontstonden.
De derde industriële revolutie heeft de procesindustrie ook veranderd. Machines worden inmiddels grotendeels aangestuurd door computers, zoals PLC’s. Ook de procesindustrie digitaliseerde en machines werden geavanceerder. De moderne robots ontstonden.
Als gevolg van de derde industriële revolutie staan we nu aan het begin van de vierde industriële revolutie. In de procesindustrie ook wel industrie 4.0 genoemd. Waar eerst machines afzonderlijk werden aangestuurd, wordt steeds meer een heel proces aangestuurd. Sensoren en data spelen een steeds grotere rol. Net als AI. Inzet van nieuwe technieken zal leiden tot een verdere optimalisatie van de processen.
Werken in de procesindustrie
Door deze langetermijnontwikkelingen wordt de mate van automatisering steeds hoger en gaan ook slimme technologieën werk overnemen. Daardoor zal ook het werken in de procesindustrie veranderen. Waar het werken in de procesindustrie vroeger betekende dat er veel handwerk aan bijvoorbeeld een lopende band werd gedaan, verandert dit naar steeds meer technische handelingen. Mensen die in moderne fabrieken werken, zoals de operators, zullen dan ook steeds meer kennis nodig hebben van techniek en digitale communicatie.
Baankansen in de procesindustrie
Hoewel de trend van industriële automatisering zich verder doorzet, zijn de verwachtingen niet dat er in de toekomst minder mensen nodig zijn in de procesindustrie. Wel veranderen de werkzaamheden. Werkgevers in de procesindustrie zullen steeds meer mensen nodig hebben die verstand hebben van geavanceerde machines en digitale technieken.
Recente ontwikkelingen in de procesindustrie
De procesindustrie is hard in beweging. Niet alleen door de trend van steeds verdere automatisering en digitalisering, maar ook door verschillende maatschappelijke ontwikkelingen.
De belangrijkste ontwikkelingen op een rijtje, die van invloed zijn op de procesindustrie:
- Tekort grondstoffen
Tijdens de coronacrisis werd dit duidelijk. De procesindustrie is niet zo flexibel als we dachten om steeds in de vraag van de markt te kunnen voorzien. Doordat veel grondstoffen of onderdelen niet geleverd konden worden, had dit een grote impact op de procesindustrie. Het gevolg is dat veel bedrijven op zoek zijn naar productiemogelijkheden dichter bij huis en oplossingen om minder afhankelijk te zijn van leveranciers. Bijvoorbeeld door producties die uitbesteed werden, toch weer zelf te gaan doen.
- Energiecrisis en inflatie
De industrie verbruikt heel veel aardolie. Aardolie wordt niet alleen veel gebruikt voor het maken van brandstoffen, maar wordt ook verwerkt in talloze producten. De uitbraak van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne in 2022 had een groot effect op de olieprijzen. Daardoor werd het veel duurder om de producten te maken. De prijzen van producten zijn daarom flink gestegen. Eind 2022 lag de omzet van industriële producenten tussen de 20% en 25% hoger dan het jaar ervoor.
- Duurzaamheid en stikstof
De industrie is de meest vervuilende branche van onze samenleving. De uitstoot van de industrie moet flink omlaag. Daarnaast moeten producten steeds duurzamer geproduceerd worden. Niet alleen het productieproces moet groener, ook is er een hele grote vraag naar meer duurzame grondstoffen. Dit verandert de processen.
- Technisch personeel
Jarenlang waren technische mbo-opleidingen niet populair. Er is een enorm tekort ontstaan aan technisch geschoolde medewerkers. Gelukkig is er een beginnende trend zichtbaar waarbij meer jongeren kiezen voor mbo-techniek. Recente cijfers laten zien dat vmbo’ers in 2022 vaker een technisch profiel hebben gekozen. Maar het tekort is nog lang niet opgelost. En met de recente technologische ontwikkelingen, en de vraag naar duurzamere productie, neemt de vraag naar technici verder toe. Het tekort aan technisch personeel zet de procesindustrie onder druk.
Op zoek procesindustrie vacatures of medewerkers?
Procestechniek.nl is er voor werkgevers en werkzoekenden in de procesindustrie. Voor mensen die een (andere) baan zoeken in de procesindustrie heeft Procestechniek.nl het grootste aanbod vacatures. Bedrijven in de procesindustrie die medewerkers zoeken kunnen Procestechniek.nl inzetten om de juiste mensen te vinden. Procestechniek heeft het grootste netwerk operators van Nederland.
Procesindustrie bedrijven
Bedrijven waar je kunt komen te werken
Gerelateerd
Welke functies in de procestechniek zijn er?
Procestechniek kent verschillende functies, van operator en procesoperator tot teamleider, monteur en kwaliteitsmedewerker. Welke functie bij je past, hangt vooral af van je opleiding, technische kennis en werkervaring. Hieronder lees je welke functies je vaak tegenkomt, wat het werk inhoudt en welke doorgroeimogelijkheden er zijn.
Procestechniek: welke bedrijven werken ermee?
Procestechniek vind je bij bedrijven die grondstoffen verwerken tot producten via een gecontroleerd productieproces. Denk aan producenten van voedingsmiddelen, chemicaliën, medicijnen, energie, papier en kunststof. Bij deze procesindustrie bedrijven worden machines en installaties gebruikt om productieprocessen te bewaken en aan te sturen. Operators spelen daarbij vaak een belangrijke rol.
Procestechniek: wat houdt werken in de procesindustrie in?
Procestechniek draait om het controleren, bewaken en verbeteren van productieprocessen waarbij grondstoffen worden verwerkt tot een eindproduct. Wie zoekt naar procesindustrie banen komt terecht in uiteenlopende sectoren, zoals voeding, chemie en kunststof. Je werkt vaak met machines en installaties en houdt het productieproces veilig en volgens planning draaiende.
Wat doet een procesoperator?
Een procesoperator bewaakt binnen de procestechniek het productieproces, bedient installaties en stuurt het proces bij wanneer waarden afwijken. Je controleert onder meer procesgegevens en productkwaliteit en houdt rekening met veiligheid en procedures. De precieze werkzaamheden verschillen per fabriek. Het doel van de functie is dat het proces binnen de afgesproken eisen blijft verlopen.
Waarom kiezen mensen voor operator?
Steeds meer mensen kiezen voor een baan als operator omdat het werk techniek, verantwoordelijkheid en goede ontwikkelkansen combineert. Binnen de procestechniek bewaak je productieprocessen, los je afwijkingen op en werk je samen met collega’s aan een veilig eindproduct. Je leest hieronder waarom werken als operator aantrekkelijk is en welke mogelijkheden het vak biedt.
Procestechniek: wat zijn de voordelen van dit werk?
Procestechniek geeft je de kans om met machines, productieprocessen en techniek te werken. Vraag je je af waarom mensen voor dit vakgebied kiezen? Je krijgt vaak verantwoordelijkheid, kunt jezelf blijven ontwikkelen en vindt werk in uiteenlopende sectoren. Operators in de proces- en levensmiddelenindustrie staan bovendien op de UWV-lijst met kansrijke beroepen voor 2025 en 2026.
VAPRO opleiding: hoe lang duurt het?
VAPRO duurt meestal 8 tot 18 maanden, afhankelijk van het niveau dat je volgt. Zoek je naar een VAPRO opleiding, dan wil je vooral weten hoeveel tijd je kwijt bent en welk niveau bij jouw werk past. Op deze pagina lees je hoe lang de verschillende routes duren en waar je rekening mee houdt.
VAPRO kosten: wat kost een opleiding?
Een VAPRO opleiding heeft geen vaste prijs, omdat de kosten afhangen van niveau, opleider en leerroute. Bij officiële trajecten staat de prijs vaak op aanvraag. Volg je een mbo- of BBL-route, dan betaal je meestal cursusgeld en soms extra kosten voor boeken, licenties of examens.
Kun je operator worden zonder VAPRO?
Ja, je kunt operator worden zonder VAPRO, vooral als je praktisch bent, veilig werkt en bereid bent om te leren. Veel starters beginnen via een instapfunctie, interne opleiding of BBL-traject. Je leest wanneer een diploma nodig is, hoe je zonder diploma start en wanneer een opleiding je groei als operator helpt.
VAPRO B diploma: wat kun je ermee?
Met een VAPRO B diploma kun je werken als allround operator of procesoperator B in de procestechniek. Je leert zelfstandiger processen bewaken, storingen herkennen, kwaliteit controleren en collega’s begeleiden op de werkvloer. In deze tekst lees je welke functies passen bij VAPRO B, wat je taken zijn en hoe je kunt doorgroeien.